hát xẩm

Một nghệ sĩ hát xẩm biểu diễn trên đường phố.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống: "hát xẩm" là một thể loại ca hát và kể chuyện bằng thơ, thường được trình diễn bởi những người mù hoặc khiếm thị, kết hợp với nhạc cụ như đàn nhị, sáo, hoặc trống. Hình thức này xuất hiện phổ biến ở vùng đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam.
   • Nội dung và đặc điểm: "hát xẩm" thường có nội dung phản ánh cuộc sống thường nhật, triết lý nhân sinh, hoặc châm biếm xã hội. Người hát xẩm thường diễn xướng ở chợ, bến xe, hoặc nơi công cộng để kiếm sống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Hát xẩm là một di sản văn hóa phi vật thể quý báu của người Việt. (Hát xẩm là loại hình nghệ thuật truyền thống có giá trị văn hóa cao.)
  • Cụ đồ đã dạy tôi cách hát xẩm từ khi tôi còn nhỏ. (Cụ đồ đã truyền dạy cho tôi kỹ thuật trình diễn hát xẩm từ thuở ấu thơ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "hát xẩm chợ": hình thức hát xẩm diễn ra tại các khu chợ đông người, thường mang tính giải trí và kiếm sống.

  • Hát xẩm chợ phiên gợi nhớ ký ức về một thời khó khăn. (Hát xẩm diễn ra ở chợ phiên gợi lại những kỷ niệm xưa cũ.)

• "hát xẩm kiếm sống": việc dùng hát xẩm để mưu sinh, thường gắn với người nghèo hoặc tàn tật.

  • Những người hát xẩm kiếm sống thường phải đi khắp nơi xin người nghe bố thí. (Người hát xẩm để sống thường phải lang thang để xin tiền từ khán giả.)

Biến thể và từ gần giống

• Xẩm (danh từ): tên gọi tắt của "hát xẩm", cũng chỉ người hát xẩm.

  • Anh ấy là một xẩm nổi tiếng ở vùng quê. (Anh ấy là người hát xẩm có tiếng trong vùng.)

• Hát chèo: một loại hình sân khấu dân gian khác, khác với hát xẩm ở chỗ có kịch bản và trang phục.

  • Hát chèo khác hát xẩm ở chỗ có nhiều nhân vật và cốt truyện. (Hát chèo phức tạp hơn hát xẩm về mặt diễn xuất.)

Từ đồng nghĩa

• Hát rong: hình thức ca hát ngoài đường phố để kiếm tiền, nhưng không nhất thiết do người mù trình diễn.
• Hát dân ca: thể loại ca hát truyền thống, nhưng không có yếu tố đặc thù về người hát mù.

Thành ngữ liên quan

• Hát xẩm như kể chuyện: cách nói ví von về lối hát tự sự, mộc mạc.
  • Giọng hát xẩm như kể chuyện làm người nghe xúc động. (Cách hát tự nhiên, gần gũi của hát xẩm khiến khán giả cảm động.)